स्वस्थ रहनुको अर्थ बेलाबखत सलाद खानु वा केही दिनमा एकपटक मर्निङवाक जानु होइन । स्वस्थ रहनको लागि आफ्नो तर्फबाट थोरै मेहनत गर्नैपर्छ ।

एक स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन चाहनुहुन्छ भने स्वस्थ खानपान र व्यायामलाई आफ्नो दिनचर्याको हिस्सा बनाउनुहोस् । यस्तै तपाईंले सरसफाईमा ध्यान दिनुहोस् र पर्याप्त नसुत्ने बानीलाई हटाइदिनुहोस् ।

जीवनशैलीमा परिवर्तन ल्याउनको लागि थोरै सुधार गनुपर्छ । स्वास्थ्यमा परिवर्तन त्यतिखेर मात्रै देखिन्छ जब आफ्नो तर्फबाट मेहनत गर्नुहुन्छ ।

स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनको लागि टिप्स

विधि

१. स्वस्थ खाना खाने

स्वस्थ खाना खाएर हामीले हाम्रो शरीरलाई स्वस्थ र बलियो बनाइ राख्न सक्छौं । आफ्नो भोजनमा यसरी स्वस्थ र सन्तुलित आहार समावेश गर्नुहोस्ः

अस्वस्थ फ्याट कम भएको खाना खानुहोस्

अस्वस्थ खानामा ट्रान्स र स्याचुरेटेड दुवै खाले फ्याट हुन्छन् । यी फ्याटले एलडिएल कोलेस्टेरोल बढ्छ । यसको मतलब मुटुरोगको सम्भावना बढ्छ ।

जुन खानेकुरामा धेरै ट्रान्स फ्याट हुन्छ त्यसमा ती खानेकुरा हुन्छन् जस्तै बेक गरिएका, प|mाइ गरिएका खानेकुरा, प|mोजन पिज्जा र अन्य प्रशोधित खानेकुरा आदि ।

त्यस्तै स्याचुरेटेड फ्याटले भरिएका पदार्थमा पिज्जा चिज रेडमिट र फुल फ्याट दूग्ध उत्पादन समावेश छन् । नरिवलको तेलमा पनि स्याचुरेटेड फ्याट धेरै हुन्छ तर, त्यसले गुड कोलेस्टेरोल पनि बढ्छ । त्यसैले नरिवलको तेल प्रयोग गर्दा कुनै समस्या हुँदैन ।

स्वस्थ फ्याट हिसाब गरेर खानुहोस्

पोली अनस्याचुरेटेड, मोनो अनस्याचुरेटेड र ओमेगा ३ फ्याट सबै स्वस्थ जीवनशैलीको लागि उचित विकल्प हुन् । यी फ्याटहरुले तपाईंको एलडी कोलेस्टेरोल कम गरेर एचडीएल कोलेस्टेरोललाई बढाउँछ जसले मुटुरोगको सम्भावना कम हुन्छ ।

खानामा सँधै ओलिभ, केनोला सोया, पिनट र कर्न तेल प्रयोग गर्नुहोस् । माछामा ओमेगा ३ फ्याटी एडिड धेरै हुन्छ । माछा खाँदा सालमन, टुना, ट्राउट खानुहोस् ।

चिनी र प्रशोधित कार्वोहाइडे्रट कम भएका खाना खानुहोस्

मिठाई, सफ्ट डि्रङ्क, धेरै गुलिया फलफूल र पाउरोटी थोरै खानुहोस् । यसको सट्टा कम गुलिया फलफूल, ताजा जुस र होल ग्रेन ब्रेड छान्नुहोस् ।

प्रशोधित खानाको सट्टा होल ग्रेन फुड खानुहोस् । होल ग्रेन फुडमा कार्वोहाइड्रेट, प्रोटिन, फ्याट र अन्य पदार्थको सहि समन्वय हुन्छ ।

धेरै भिटामिन र मिनरलको मात्राको लागि फलफूल र सागसब्जी खानुहोस् । धेरै चिनी र नुन हुने बट्टामा राखिएका सागसब्जी र फलफूलको सट्टा ताजा फलफूल र सब्जी खानुहोस् ।

प्रोटिनको लागि पातलो मासु, गेडागुडी र टोफुको सेवन गर्नुहोस् । लो फ्याटयुक्त दूग्घ उत्पादन खानुहोस् ।

अर्गानिक खानेकुरालाई प्राथमिकता दिनुहोस्

सकेसम्म प्राकृतिक खाद्यान्न स्टोर वा स्थानीय कृषक मार्केटबाट सामान किन्नुहोस् । अर्गानिक खानामा धेरै पौष्टिक तत्व हुँदैन तर, त्यसमा किटनाशक तथा फुड एडिटिभ्स हुँदैन । आम रुपमा यो पर्यावरण र पृथ्वीको लागि पनि राम्रो हुन्छ ।

यदि तपाईंलाई मुल्यको चिन्ता छ भने केही मात्रै अर्गानिक सामान जस्तै स्याउ, अंगुर, हरिया सागसब्जी आलु आदि खरिद गर्नुहोस् । अग्र्यानिक बाहेकका यी व्यावसायीक रुपमा यी सब्जीहरु र फलहरु उत्पादन गर्दा धेरै किटनाशक प्रयोग हुने गर्छ ।

विधि  दुइ

व्यायाम गर्नुहोस्

व्यायाम गरेर हामी स्वस्थ रहन सक्छौं । व्यायामले हाम्रो शरीरलाई फिट राख्छ र मांसपेशीहरुलाई मजबुत बनाउँछ । यसले हाम्रो रोग प्रतिरोधी क्षमता पनि बढाउँछ ।

व्यायामको सुरुवात र अन्त्य स्ट्रेचिङबाट गर्नुहोस्

हल्का स्ट्रेचिङ गर्नाले मांसपेसीहरु व्यायाम गर्नु भन्दा पहिले तात्छन् र व्यायाम पछि आराम महसुस गर्छ । धेरै स्ट्रेच गर्नुहोस् ।

हप्तामा ३-५ पटक जिम जानुहोस्

कार्डियो र स्ट्रेन्थ ट्रेनिङ कार्यक्रम दुवैको मिश्रण गरेर आधादेखि एक घन्टासम्म जिममा व्यायाम गर्नुहोस् । विशेषज्ञहरुले हरेक हप्ता कम्तीमा १५० मिनेटको मध्यम स्तरको एरोबिक एक्टिभिटी गर्न सुझाव दिन्छन् ।

हप्तामा दुईपटक स्ट्रेन्थ ट्रेनिङ गर्नुहोस् ।आफ्नो घर वरिपरि जगिङ गर्नुहोस्

नियमित रुपमा जगिङको लागि वा आफ्नो कुकुरलाई घुमाउनको लागि बाहिर निस्कनुहोस् । ध्यान राख्नुहोस् कि कम्तीमा ३० मिनेटको लागि मध्यम गतिमा हिँड्न जरुरी छ ।

शारीरिक श्रम गर्नुहोस्

बंगैचाको हेरचाह र घरको रेखदेख जस्ता शारीरिक श्रम आवश्यक हुने काम गर्नाले तपाईंको शारीरको व्यायाम हुन्छ । त्यस्तै तपाईं कार्यालयमा वा कतै सपिङमा जाँदा लिफ्टको सिँढि चढ्ने बानी बसाल्नुहोस् । त्यस्तै कतै जाँदा गाडि वरै रोकेर वा कार्यालयमा लञ्च ब्रेकको क्रममा केही बेर हिँडेर पनि आफ्नो दिनचर्यामा गतिलाई बढाउन सक्नुहुन्छ ।

हिँड्ने बानी बसाल्नुहोस्

छोटो दुरीको लागि वा १५-२० मिनेट लाग्ने ठाँउमा कतै जाँदा कार वा मोटरसाइकल प्रयोग गर्नुको सट्टा आफ्नो गन्तव्यसम्म हिँडेर वा साइकलमा जानुहोस् । यदि तपाईं सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्नुहुन्छ एक स्टप अगाडि नै उत्रिएर केही बेर हिँडेर गन्तव्यमा जानुहोस् ।

विधि तीन

अस्वस्थ बानीहरुबाट बच्नुहोस्

तपाईंले आफ्नो जीवनशैलीलाई परिवर्तन गरेर स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन चाहनुहुन्छ भने आफ्ना केही अस्वस्थ बानीहरु पहिचान गरेर त्यसलाई सुधार्नेतिर लाग्नुपर्छ ।

यो-यो डाइटिङ नगर्नुहोस्

पहिले आफ्नो तौल घटाउन चाहनुहुन्थ्यो र एक पटक आँफै जीवनशैलीमा सुधार गरेर तौल घटाएपछि त्यसलाई बढ्न नदिनुहोस् । बारम्बार तौल बढाउने, घटाउने गर्नुको सट्टा त्यसै स्तरमा राख्नको लागि मेहनत गर्नुहोस् ।

फेक डाइटबाट बच्नुहोस्

जबसम्म कुनै डाक्टरले तपाईंलाई लिक्विड डाइट, डाइट पिल्स र अन्य डाइट सप्लिमेन्ट्स प्रयोग गर्नु भन्दैनन त्यतिखेरसम्म त्यसबाट टाढै रहनुहोस् । आम रुपमा यदि कुनै उत्पादन वा डाइट प्लानले तल लेखिएका चीजहरु गर्ने दाबी गर्छन् भने त्यसको मतलब त्यो फेक हो

धेरै छिटो तौल कम गर्ने आश्वासन

तपाईंको बानी नबदलीकन तपाईको तौल कम गराउने वाचा

धेरै पैसा खर्च गराउन भन्छन् भने

खान योग्य विकल्पलाई कम गर्छन् र तपाईंको सन्तुलित पोषणलाई बढाउँदैन भने

मध्यम स्तरको व्यायाम गर्नुहोस्

एकै दिनमा लामो समयसम्म बारम्बार वा तिव्र गतिमा व्यायाम गर्नाले चोट लाग्ने सम्भावना बढ्छ । साथै यसले झनै गाह्रो बनाउँछ । त्यसैले आफ्नो वर्कआउटको बीच थोरै समय विश्रामको लागि पनि निकाल्नुहोस् ।

आफ्नो तौलको अनुमान गर्नुहोस्

तौल कम हुने वा धेरै हुनु दुवै मानिसको लागि स्वस्थ शरीरको संकेत होइन । कुनै डाक्टर सँग वा विश्वासिलो वेट चार्टबाट आफ्नो उमेर र शरीरको आकार अनुसार सही तौलको अनुमान लगाउनुहोस् ।

धुम्रपान र मदिरा नपिउनुहोस्

धुम्रपान गर्नाले मुटुरोग, कलेजोको रोग र कैयौं प्रकारका क्यान्सर जस्ता स्वास्थ्यसँग जोडिएका समस्याहरु हुन सक्छन् । त्यस्तै मदिरा पिउनाले कलेजोको रोग, क्यान्सर, मुटुरोग, अल्कोहल पोइजनिङ र डिप्रेशन जस्ता रोगहरु हुने सम्भावना हुन्छ । त्यसैले धुम्रपान र मद्यपानबाट टाढै रहनुहोस् ।

आफ्नो निन्द्रा पुरा गर्नुहोस्

एक शोध अनुसार जो मानिस कम सुत्छन् उनीहरुको तौल धेरै हुन सक्छ । त्यसैले वयष्कहरुलाई कम्तीमा पनि हरेक रात ७-९ घन्टा सुत्ने कोसिस गर्नुपर्छ ।

यस्तै बच्चा र किशोर किशोरीहरुलाई धेरै निन्द्राको आवश्यकता हुन्छ । साना बच्चाहरुलाई १० देखि १४ घन्टाको निन्द्राको आवश्यकता हुन्छ भने किशोर किशोरीलाई ८-१० घन्टाको निन्द्रा आवश्यक हुन्छ ।

विधि चार

आँफैलाई सफा राख्न नभुल्नुहोस्

स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनको लागि हामीले हाम्रो सरसफाईमा पनि ध्यान दिनुपर्छ । सफा भएनौं भने हामीलाई विभिन्न खालका स्वास्थ्य समस्या पनि हुन सक्छ । त्यस्तै मानिसको पहिलो प्रभाव उसको व्यक्तित्वबाट नै हुने भएकाले हामीले सरसफाइमा ध्यान दिनुपर्छ ।

दैनिक नुहाउनुहोस्

यदि कुनै शारीरिक गतिविधि पछि तपाईंलाई पसिना आएको छ भने तत्काल नुहाउनुहोस् । यसले शरीरको दुर्गन्ध, चाँया र अन्य सफाइसँग जोडिएका रोगहरु जस्तै लुतो, एलर्जीबाट बचाउँछ ।

दैनिक आफ्नो दाँतलाई ब्रस र फ्लस गर्नुहोस्

दिनको दुईपटक नियमित ब्रश गर्ने र दाँतको सफाइ गर्नाले मुखको गन्ध कम हुनेमात्रै होइन गिजाको समस्याबाट पनि छुटकारा मिल्छ ।

आफ्नो खुट्टालाई सफा राख्नुहोस्

खुट्टा फुट्न र दुर्गन्धबाट बच्नको लागि खुट्टाको विशेष ख्याल राख्नुपर्छ । कतै धुलोमा काम गरेर, खेलेर वा कतै गएर आएपछि खुट्टा धुनुहोस् । धुँदा खुट्टाको औंला बीचको भागमा पनि सफाइ गर्न नभुल्नुहोस् ।

सफा कपडा लगाउनुहोस्

सफा कपडाले नै तपाईंको व्यक्तित्वलाई सुन्दर र आर्कषक बनाउँछ । विशेष रुपले आफ्नो अण्डरवेयर र मोजा दैनिक फेर्ने गर्नुहोस् ।

आफ्नो हात धुनुहोस्

हात खान बनाउन भन्दा पहिले र पछि, ट्वाइलेट गएपछि हल्का चोटमा औषधि लगाएपछि र हाछ्यु गरेपछि राम्रोसँग साबुनपानीले धुनुहोस् । यसले तपाईंलाई स्वस्थ राख्छ ।

अन्य केही सल्लाहहरु

नियमित धेरै पानी पिउनुहोस् । वयष्क मानिसको लागि दैनिक ८ देखि १० गिलास पानी पिउन राम्रो हुन्छ ।

नियमित रुपले सँधै व्यायाम गर्नाले तपाईंको शरीर भित्रैबाट मजबुत हुनछ । यस बाहेक व्यायामले मुटुरोग मधुमेह र मोटोपना जस्ता समस्याको पनि रोकथाम गर्छ । तपाईंको शारीरिक स्वास्थ्यले तपाईंको मानसिक विकासलाई पनि प्रभावित गर्छ भन्ने कुरा कहिल्यै नभुल्नुहोस् ।

सँधै सकरात्मका सोच राख्नुहोस् र सदैव खुसी कसरी हुने भनेर जानकारी लिनुहोस् । खुसी रहन चाहने मानिसले स्वास्थ्यसँग जोडिएका जानकारी लिने काम पनि गर्छन् त्यसैले स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनको लागि आफ्नो खुसीमा पनि ध्यान दिनुहोस् ।

कसैसँग कुराकानी गर्दा थोरै मुस्कुराउनुहोस् र हाँस्दा दिल खोलेर हाँस्ने कोसिस गर्नुहोस् । तपाईं धेरै राम्रो र स्वस्थ महसुस गर्नुहुनेछ ।

नोट: माथि उल्लेखित स्वास्थ्य सम्बन्धी जानकारीहरु विभिन्न अनलाइन तथा पत्र-पत्रिकाहरुबाट साभार गरिएको हो । मानिसको शारिरिक अवस्था र समय अनुसार पनि माथि उल्लेखित कुराहरुको उपलब्धी फरक पर्छ । सम्पुर्णरुपमा यहि कुरामा मात्रै भर नपर्नुहोला । माथि उल्लेखित कुराहरु प्रयोग गर्दा तपाईको स्वास्थ्यमा थप खराबी देखिए, कृपया तुरुन्त रोकेर स्वास्थ्यकर्मीहरुसँग सल्लाह लिनुहोस् ।

साथै तपाईलाई यो जानकारी कस्तो लाग्यो ? हाम्रो जानकारीहरु अरुलाई पनि देखाउन कृपया सेयर गर्नुहोला ।
तपाइको एक सेयरले  थाहा नभएकाहरुले ज्ञान पाउछन भने हामीलाई पनि सहयोग मिल्नेछ ।

याे भिडियाे पनि हेर्नुहाेला जानकारीका लागि